Trong khi A-đam được dựng nên “từ bụi đất” (Sáng 2:7), văn bản lại mô tả Ê-va được tạo dựng từ “một chiếc xương sườn của người nam.” Tại sao lại có sự khác biệt này? Liệu việc Đức Chúa Trời sử dụng hai chất liệu riêng biệt để tạo nên cặp nhân loại đầu tiên có ý nghĩa gì không? Nếu có, đó là gì? Nếu không, tại sao lại có sự phân biệt như vậy?

Trong những năm gần đây, nhiều người thường chỉ ra “bài thơ Dilmun” (Dilmun poem) của người Sumer như là cách tốt nhất để giải thích mối liên hệ giữa Ê-va và chiếc xương sườn. Tên gọi trong tiếng Sumer của “xương sườn” là tî (phát âm là ti). Nhưng từ ti trong tiếng Sumer cũng có nghĩa là “ban sự sống.” Hai dữ kiện này là thông tin nền tảng cần thiết để hiểu câu chuyện thần thoại được lưu truyền ở Sumer.

Chuyện kể rằng thần nước của người Sumer, Enki, lâm bệnh, với tám cơ quan hoặc bộ phận trên cơ thể bị ảnh hưởng. Một con cáo đã hứa, nếu được hậu thưởng, sẽ đưa nữ thần mẹ vĩ đại Ninhursag trở lại, bà đã biến mất sau một cuộc cãi vã với Enki. Khi tái xuất, bà đã tạo ra tám vị thần chữa lành tương ứng, và Enki dần bình phục. Để chữa lành xương sườn cho Enki, nữ thần đã tạo ra Nin-ti, “nữ thần của xương sườn,” cũng có thể được dịch là “nữ thần ban sự sống.”

Quả thật, A-đam đã gọi người nữ mà Đức Chúa Trời tạo nên từ xương sườn của mình là “Ê-va, vì là mẹ của cả loài người.” (Sáng 3:20). Samuel Noah Kramer nhận xét: “Chính điều này, một trong những lối chơi chữ văn học cổ xưa nhất, đã được chuyển tải và lưu truyền trong câu chuyện địa đàng của Kinh Thánh, mặc dù ở đây, dĩ nhiên, nó mất đi tính hợp lệ, vì từ Hê-bơ-rơ chỉ ‘xương sườn’ [tsēlā˓] và từ chỉ ‘đấng ban sự sống’ [hoveh] không có điểm chung nào.”

Mối liên hệ giữa Ê-va với “xương sườn” và “sự sống” dường như là những điểm chung trong cả ký thuật của người Sumer và Kinh Thánh. Về khía cạnh đó, thần thoại Sumer rất có thể là một bản ghi chép bị sai lệch từ cùng một truyền thống truyền khẩu về sự khởi đầu của nhân loại. Nhưng lời giải thích trong văn hóa Sumer, tất nhiên, được đặt trong một câu chuyện với vô số vị thần cùng những cuộc tranh chấp vụn vặt và những tai ương.

Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có một lời giải thích thực sự thỏa đáng. Không cần thiết phải giả định rằng tác giả Hê-bơ-rơ muốn cổ xúy cùng một lối chơi chữ như bài thơ Dilmun của người Sumer. Thông điệp của câu chuyện Hê-bơ-rơ thực ra lại rẽ sang một hướng khác. Thật vậy, Sáng Thế Ký 2:19 vừa ghi chú rằng các loài thú vật cũng được tạo dựng “từ đất.” Điều này chỉ nhấn mạnh thực tế rằng A-đam đang thiếu vắng loại bạn đồng hành mà ông cần.

Để dạy về mối liên hệ mật thiết giữa người nữ và người nam, văn bản không nói rằng Đức Chúa Trời cũng tạo dựng nàng từ “đất” hay “bụi đất”; thay vào đó, nàng đến từ một chiếc xương sườn của A-đam. Do đó, cụm từ “xương bởi xương tôi và thịt bởi thịt tôi” không chỉ ám chỉ nguồn gốc của người nữ, mà còn nói lên sự gần gũi trong mối quan hệ hôn nhân và sự đồng hành mà nàng sẽ chia sẻ với bạn đời của mình.

Thật đáng lưu ý khi từ Hê-bơ-rơ chỉ “xương sườn” không xuất hiện ở bất kỳ nơi nào khác trong Kinh Thánh Hê-bơ-rơ với ý nghĩa này; nghĩa thông thường của nó là “bên” (mạng sườn). Do đó, như một số nhà Cải chánh đã diễn giải, người nữ không được lấy ra từ chân người nam, như thể nàng thấp kém hơn ông, cũng không được lấy từ đầu ông, như thể nàng cao trọng hơn ông, mà được lấy từ bên hông ông, như một người bình đẳng với ông.

Một số người đã cố gắng liên hệ “xương sườn” với không gian hoặc khoang trống trong cơ thể A-đam dựa trên giả thuyết kỳ lạ rằng con người ban đầu là loài lưỡng tính. Sau đó, họ cố gắng thay thế từ chỉ bộ phận sinh dục nữ vào vị trí của “xương sườn.” Nhưng nỗ lực này đã thất bại ngay từ đầu, vì chúng ta sẽ hiểu thế nào về “một chiếc xương sườn của người nam”?

Vấn đề cốt lõi là người nam và người nữ cùng nhau chia sẻ một sự tương đồng và mối quan hệ bạn đời mà không thể tìm thấy ở bất kỳ nơi nào khác trong trật tự sáng tạo. Để nhấn mạnh sự gần gũi này, Đức Chúa Trời thực sự đã lấy một phần thực từ bên hông người nam khi Ngài lần đầu tiên ban sự sống cho tạo vật mới này, được gọi là người nữ.

Xem thêm giải thích cho Sáng thế ký 2:18 và Ê-phê-sô 5:22