Có thể nói gì về một yêu cầu đáng kinh ngạc như vậy? Liệu Đức Chúa Trời có thực sự đòi hỏi hay chấp thuận việc hiến tế con người không?

Chương này đã được liên kết với sự vâng phục mù quáng đã diễn ra trong thảm kịch tại Jonestown, Guyana. Nhưng Đức Chúa Trời không ra lệnh cho Áp-ra-ham phạm tội giết người. Biến cố này không thể được xếp cùng với sự hiến tế dại dột của con gái Giép-thê (Jephthah) (Các Quan Xét 11:30–40); những đòi hỏi của Ghi-bê-ôn (Gibeon) (II Sa-mu-ên 21:8, 9, 14); hoặc các thực hành của A-cha (Ahaz) hay Ma-na-se (Manasseh) (II Các Vua 16:3; 21:6; II Sử Ký 33:6). Chính thực hành hiến tế con người này mà Giô-si-a (Josiah) đã bãi bỏ (II Các Vua 23:10) và các tiên tri đã lên án (Giê-rê-mi 19:5; Ê-xê-chi-ên 20:30–31; 23:36–39). Thật vậy, luật pháp đã cấm rõ ràng việc hiến tế con người và lên án gay gắt những ai dâng con trai đầu lòng của mình cho Mô-léc (Molech) làm vật hiến tế (Lê-vi Ký 18:21; 20:2).

Về mặt lý thuyết, việc hiến tế con người không thể bị lên án trên cơ sở nguyên tắc. Sự thật là Đức Chúa Trời là Chủ tể của mọi sự sống và có quyền ban phát hay thu hồi sự sống theo ý muốn của Ngài. Việc phủ nhận trên mọi phương diện quyền hợp pháp của Đức Chúa Trời trong việc đòi hỏi sự sống dưới bất kỳ hoàn cảnh nào cũng đồng nghĩa với việc tước bỏ quyền tối cao của Ngài và đặt câu hỏi về sự công bằng của Ngài khi chính Ngài trở thành của của tế lễ – trọng tâm của công trình cứu chuộc.

Chính mâu thuẫn giữa tính thẳng thắn của mệnh lệnh dành cho Áp-ra-ham và lệnh cấm rõ ràng đối với việc hiến tế con người là điều cần phải được giải quyết. Từ chương này, có vẻ rõ ràng rằng Đức Chúa Trời chưa bao giờ có ý định để mệnh lệnh này được thực hiện. Bằng chứng cho điều này là Đức Chúa Trời đã ngăn tay Áp-ra-ham ngay khi ông sắp cướp đi mạng sống của con trai mình. Mục đích của Đức Chúa Trời chỉ đơn giản là để thử thách đức tin của Áp-ra-ham.

Đừng tra tay vào mình con trẻ và chớ làm chi hại đến nó; vì bây giờ ta biết rằng ngươi thật kính sợ Đức Chúa Trời, bởi cớ không tiếc với ta con ngươi, tức con một ngươi. (Sáng thế Ký 22:12)

Vì hành động đó không được thực hiện, nên việc Đức Chúa Trời thiết lập cuộc thử thách này đối với đức tin của ông không có gì mâu thuẫn với lòng nhân từ của Đức Chúa Trời.

Sự thử thách có thể đã mang lại lợi ích lớn hơn cho Áp-ra-ham so với những gì chúng ta thường nghĩ. Một số người, như Giám mục Warburton thời xưa, cho rằng Áp-ra-ham muốn biết làm thế nào Đức Chúa Trời sẽ ban phước cho mọi gia tộc trên đất qua dòng dõi của ông như đã hứa trong Sáng thế Ký 12:3. Dựa trên giả thiết này, người ta suy đoán rằng Chúa chúng ta đã sắp đặt một cách để dạy Áp-ra-ham, thông qua một trải nghiệm, những điều Ngài đã truyền đạt cho ông bằng lời nói. Ông đã được ban cho một hình bóng, hay một biểu tượng, về sự hy sinh mà Đấng cuối cùng trong dòng dõi của ông, tức là Đấng Christ, sẽ thực hiện.

Giăng 8:56 xác nhận tuyên bố này khi Chúa Jêsus phán: “Cha các ngươi là Áp-ra-ham đã nức lòng nhìn thấy ngày của ta; người đã thấy rồi, và mừng rỡ.” Câu trả lời của thính giả Do Thái, “Người Giu-đa nói rằng: Thầy chưa đầy năm mươi tuổi, mà đã thấy Áp-ra-ham!” (Giăng 8:57), cho thấy họ hiểu động từ thấy theo nghĩa đen. Chúa chúng ta không bác bỏ quan điểm này của họ. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng chính Chúa Giê-xu không khẳng định rằng Áp-ra-ham vui mừng khi được thấy Ngài, mà là “ngày của ta” – điều mà Ngài muốn nói đến chính là hoàn cảnh quan trọng nhất trong cuộc đời ông.

Thuật ngữ “ngày” cho phép cách giải thích này rõ ràng khi so sánh với các từ tương đương là “giờ” và “thời gian”. Trong suốt các sách Phúc Âm, chúng ta đọc thấy: “giờ Ngài chưa đến” (Giăng 7:30); “Ngài… cầu nguyện rằng nếu có thể được, xin giờ nầy qua khỏi mình” (Mác 14:35); hoặc “Giờ đã đến, khi Con Người sẽ được vinh hiển.” (Giăng 12:23). Trong tất cả các trường hợp này, điều được đề cập không chỉ đơn thuần là một khoảng thời gian, mà là một hoàn cảnh sống đặc biệt, chỉ riêng có ở Đấng Christ và sứ mạng của Ngài.

Nhưng nếu ngày hoạt động giống như giờ, và tình huống đặc biệt được đề cập đến là tình huống trong đó Chúa Jêsus trở thành Đấng Cứu Thế của thế gian, thì ở đâu trong Cựu Ước ghi lại rằng Áp-ra-ham đã thấy bất cứ điều gì liên quan đến cái chết của Đấng Christ?

Không có đoạn nào trong Cựu Ước nói rõ ràng rằng Áp-ra-ham đã nhìn thấy sự chết của Đấng Mê-si-a với tư cách là Đấng Cứu Thế của thế gian. Tuy nhiên, có thể điều mà Chúa chúng ta đang đề cập đến chính là sự kiện trong Sáng Thế Ký 22, khi Áp-ra-ham được yêu cầu dâng con trai duy nhất của mình làm của lễ trên núi Mô-ri-a (Moriah). Khi dâng con trai mình, Áp-ra-ham hẳn đã có một hình ảnh sinh động về việc Con Đức Chúa Trời trong tương lai sẽ được dâng làm của lễ chuộc tội cho thế gian.

Một số yếu tố chỉ ra kết luận này:

  1. Nơi mà việc trói Y-sác (Isaac) diễn ra là “xứ Mô-ri-a” (một vùng đất bao gồm địa điểm của Giê-ru-sa-lem và một ngọn núi nổi tiếng cùng tên)

  2. Khoảng cách mà Áp-ra-ham được yêu cầu phải đi là rất bất thường nếu mục đích chỉ đơn giản là thử thách đức tin của ông (một sự thử thách có thể được thực hiện gần nhà hơn nhiều dặm so với khu vực Giê-ru-sa-lem nơi ông được Đức Chúa Trời sai đến)

  3. Thực tế rằng Y-sác là dòng dõi đã hứa, người mang trong con người và đời sống mình lời hứa về tất cả những gì Đức Chúa Trời sẽ làm trong tương lai

Có hai loại hiến tế trẻ em hoặc con người được biết đến trong Cựu Ước.

-Trước hết là những hiến tế trẻ em hoặc người lớn được dâng như một tế lễ xây dựng khi đặt viên đá góc (cornerstone) của một thành phố và các cổng của nó (I Các Vua 16:34)

  • Trong một thời điểm khủng hoảng đặc biệt, chẳng hạn như khi một thành phố bị bao vây hoặc đang có nguy cơ bị chiếm đoạt (II Các Vua 3:27; Mi-chê 6:7)

Có lẽ danh mục này cũng nên bao gồm những lễ hiến tế của các cá nhân như một món quà dâng lên các vị thần ngoại đạo để cầu xin chiến thắng (Các Quan Xét 11) và việc bắt tù binh chiến tranh để làm vật hiến tế.

Tuy nhiên, điều này khác với việc dâng tế lễ con đầu lòng được quy định trong Cựu Ước (Xuất 13:12–13; 34:19–20; Dân số ký 3:44–51). Tất nhiên, cần phải nhanh chóng bổ sung rằng không có chỗ nào trong Kinh Thánh cho thấy Đức Chúa Trời đòi hỏi sự hiến tế con người như Ngài đã đòi hỏi đối với súc vật và hoa màu; thay vào đó, Ngài chọn một người Lê-vi để phục vụ tại đền thờ thay cho con trai trưởng trong mỗi gia đình, như một sự thay thế cho mạng sống mà họ phải dâng lên Đức Chúa Trời.

Như đã nói trước đó, Đức Chúa Trời có quyền đòi hỏi sự hiến tế con người. Tất cả các hình thức hiến tế trong Kinh Thánh đều dựa trên quan niệm rằng việc dâng hiến sự sống cho Đức Chúa Trời — dù là để biệt riêng hay để chuộc tội — là điều cần thiết để khôi phục mối quan hệ bị rạn nứt với Đức Chúa Trời do tội lỗi gây ra. Những gì được dâng từ con người lên Đức Chúa Trời không được xem là tài sản thuộc về chúng ta, mà chỉ là những gì mang tính biểu tượng được coi là tài sản, và do đó chính là sự dâng hiến sự sống của người dâng lễ.

Tuy nhiên, do tội lỗi, người dâng lễ không đủ tư cách để dâng món quà như vậy. Do đó, nguyên tắc thay thế được đưa vào: một mạng sống thay thế cho mạng sống khác. Theo đó, Đức Chúa Trời yêu cầu Áp-ra-ham dâng hiến mạng sống, mạng sống mà ông yêu quý nhất, đó là mạng sống của con trai duy nhất của ông. Nhưng trong sự sắp đặt của Đức Chúa Trời, một con cừu đực bị mắc kẹt trong bụi rậm đã được thiên sứ của Đức Chúa Trời đưa ra thay thế, qua đó chỉ ra rằng việc thay thế một mạng sống bằng một mạng sống khác thực sự được Đức Chúa Trời chấp nhận. Tuy nhiên, điều này hoàn toàn không mang lại sự an ủi nào cho những tín đồ của các hệ thống thờ phụng thiên nhiên, những hệ thống mà các vị thần được cho là có sự sống và cái chết, và do đó đã sai lầm khi yêu cầu các tín đồ của mình phải hiến tế chính bản thân hoặc con cái của họ để đạt được sự hòa hợp với những thực thể phi hữu hình này.